Cách Giải Quyết Khi Trẻ Không Nghe Lời

Không ít các bậc phụ huynh đã than phiền vì con mình bỗng chốc trở nên ngang bướng, lì lợm, hay nổi giận. Và vì thế họ luôn phải đau đầu khi tìm cách giải quyết những cơn thịnh nộ này. Việc trẻ chống đối, ương ngặn không còn là vấn đề xa lạ đối với các bậc làm cha làm mẹ. Sự khủng hoảng này gắn liền với quá trình phát triển của trẻ. Tuy nhiên, nếu không nắm bắt được tâm lý của bé, những thay đổi lớn này sẽ ảnh hưởng không tốt đến nhân cách của trẻ sau này.

tre khong nghe loi 1

Đối với trẻ đang trong độ tuổi đến trường, chứng chống đối thường được thể hiện qua hành động cãi vã, không làm những gì bạn yêu cầu (hoặc làm qua loa cho có). So với các bé nhỏ, những cơn nổi giận tanh bành thường ít xuất hiện với trẻ em ở lứa tuổi này, thay vào đó là những hành động lì lợm, cố ý chọc tức cha mẹ, và vì thế đòi hỏi các hướng giải quyết phức tạp hơn.

Ít ai biết rằng nguyên nhân đằng sau những hành động thách thức này một phần là do cha mẹ chưa thay đổi kịp theo sự phát triển tâm sinh lý của con. Và vì thế họ vẫn áp dụng những quy tắc giáo dục như khi con còn bé. Cha mẹ nên nhận biết rằng con ở độ tuổi mới lớn luôn muốn kiểm soát tình hình hoặc muốn chứng minh cho mọi người thấy bé đang tự lập. Bé cũng có thể đang thử thách giới hạn của mình hoặc thậm chí là quyền lực của bạn. Những suy nghĩ này vô tình khiến cho bé không còn thích làm việc mà bạn đang yêu cầu, chẳng hạn như dọn dẹp đồ chơi hay làm việc nhà. Thỉnh thoảng, hành động mà mọi người cho là ương bướng, chống đối thiệt ra chỉ là do trẻ đang dành thời gian tập trung làm một việc gì đó. Hiểu được nguyên do đằng sau hành động của trẻ là một bước quan trọng trong quá trình giúp bé giải quyết tật xấu cua mình.

Mặt khác, các hành vi chống đối có thể diễn ra trong một khoảng thời gian dài, can thiệp xấu đến quá trình học tập của bé tại trường cũng như mối quan hệ với gia đình và bạn bè. Đây có thể là biểu hiện của chứng Rối Loạn Thách Thức Chống Đối (Oppositional Defiant Disorder – ODD). Ở trẻ gặp chứng rối loạn này, sự chống đối thường được biểu hiện qua những cơn thịnh nộ hoặc hành vi hung hăng, bạo lực. Nguyên nhân có thể do bé gặp phải các vấn đề trầm cảm, lo lắng hay bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Nếu bạn nghi ngờ rằng con bạn mắc phải chứng rối loạn thách thức chống đối, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc tham khảo thông tin về ODD từ những người có kinh nghiệm.

Giải quyết như thế nào khi trẻ chống đối?

Hiểu được nguyên nhân của vấn đề

Hãy tìm hiểu nguyên nhân, luôn theo dõi các hành vi của trẻ cũng như phân tích xem các hành động ấy có diễn ra theo chu kì nào không, có bất cứ việc gì mà bé đặt biệt ghét và không muốn làm, hoặc bé có chống đối hay không khi mọi thứ xung quanh quá ồn ào và gấp gáp.

tre khong nghe loi 3

Đồng thời, hãy phổ biến rõ ràng, đầy đủ những quy tắc trong nhà, những việc mà bé có trách nhiệm làm và chắc chắn rằng những việc này phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Ví dụ như một đứa trẻ 5 tuổi không thể tự mình dọn sạch phòng, nhưng bé chắc chắn có thể làm việc đó tốt hơn nếu bạn chia nhỏ việc ra như gấp quần áo, sắp xếp đồ chơi. Một khi đã phân tích được nguyên do phía sau hành động của trẻ, bạn có thể dựa vào đó điều chỉnh tình hình để bé ít đối đầu với bạn hơn.

Tránh đưa trẻ vào những tình huống mà dễ có thể khiến bé chống đối, không vâng lời, và thể hiện các tật xấu của mình. Ví dụ, nếu con bạn dễ trở nên cáu kỉnh khi có quá nhiều việc cần phải làm, nên cho bé thư giãn, nghỉ ngơi sau giờ học hay vào dịp cuối tuần. Nếu bé ghét chuyển đột ngột từ việc này sang việc kia, hãy cho bé nghỉ ngơi một xíu trước khi bắt tay vào làm việc mới.

Đối xử với con bạn theo cách mà bạn muốn mình được đối xử

Ngay cả những đứa trẻ ngoan ngoãn thỉnh thoảng cũng có 1 ngày quậy phá. Đó có thể là do bé đang có tâm trạng không tốt, hay cảm thấy bị quá tải và cần thời gian nghỉ ngơi. Trong trường hợp này, hãy kiên quyết về những việc bé phải làm, nhưng hãy nói với bé với giọng nhẹ nhàng, tình cảm. Khi bạn làm mẫu cho trẻ xem như thế nào là biểu lộ ý kiến hay sự bất đồng một cách lịch sự và nhẹ nhàng, bé sẽ học theo và bắt chước bạn.

Trò chuyện với con

So với trẻ em mẫu giáo, cha mẹ của bé ở lứa tuổi đến trường có lợi thế hơn trong việc giải quyết những hành vi xấu của trẻ như chống đối, không vâng lời. Đó là vì họ có thể thật sự trò chuyện với con. Tâm sự với trẻ về những điều bé muốn có thể giúp bạn tìm ra hướng giải quyết mà đều có lợi cho cả hai bên.

Thiết lập một số quy tắc nhất định

Hãy chắc chắn rằng con bạn biết điều gì nên làm và không nên làm. Ví dụ, nói chuyện với cha mẹ với thái độ bất lễ là một điều tuyệt đối cấm kỵ trong nhà. Đồng thời, hãy cho trẻ biết rõ là sẽ có hình phạt thích đáng cho những hành động vi phạm nội quy.

Thỏa hiệp nếu bạn có thể   

tre khong nghe loi 2

Bạn sẽ làm gì nếu bé khăng khăng đòi mặc váy ngắn khi trời trở lạnh? Thay vì tranh luận hay thậm chí áp đặt bé chọn trang phục khác, bạn có thể thực hiện một “cuộc dàn xếp” như khuyên bé mang vớ hay quần legging chung với chiếc váy. Nói chung, bạn nên hi sinh khi bé muốn kiểm soát thứ gì đó nhỏ nhặt, để từ đó bạn có thể kiên quyết hơn đối với những vấn đề lớn.

Thảo luận về những lựa chọn

Thỉnh thoảng, con bạn hay có những hành vi chống đối vì bé muốn được là người quyết định khi nào hay bằng cách nào làm một việc gì đó. Một cách hay để bé cảm thấy bản thân mình đang kiểm soát là cho bé nhiều lựa chọn. Ví dụ như khi bạn muốn bé dọn dẹp đồ chơi hay làm bài tập, hãy cho bé vài gợi ý về thời gian mà bé có thể làm những việc này, ví dụ như đồ chơi nên được dọn dẹp trước khi đi ngủ, bài tập nên được làm sau khi ăn nhẹ hay sau khi chơi khoảng 30 phút.

 

Bài viết liên quan